Tüm dünyadaki internet kullanıcılarının üçte birinin İngilizce bilmediğini söylesem? Evet, ciddi sayıdaki internet kullanıcısı İngilizce bilmiyor, yani ürün ve hizmetlerini İngilizce tanıtmayı yeterli gören şirketlerin web sitelerini açar açmaz kapatıyor. Diğer bir deyişle, bu şirketler çok ciddi bir oranda potansiyel müşteri kitlesini göz göre göre elden kaçırıyor. Bu hakikat, işinizin yurt dışında tanıtımı için çok dilli, yani uluslararası bir web sitesini maalesef zorunlu kılıyor.

Çok dilli bir web sitesi sahibi olmanın en büyük avantajlarından biri şüphesiz SEO (search engine optimization / arama motoru optimizasyonu) bakımından size sağlayacağı avantajdır. Çünkü İngilizce konuşulmayan ülkelerin çoğunda yerel arama motorları oldukça popülerdir ya da Google, Yahoo ve MSN gibi uluslararası arama motorlarının o bölgenin dilinde yayın yapan yerel sürümleri tercih edilmektedir; yani insanlar kendi dillerinde arama yaparlar. Bu da şu demek: o bölgenin yerel diline çevirttiğiniz web sitesi, sadece İngilizce yayın yapan web sitelerinden çok ama çok daha üst sıralarda yer alacak, yani çok ama çok daha fazla ziyaretçi alacaktır. Nihayetinde bu da çok daha fazla potansiyel müşteri anlamına gelmektedir.

Bunun yanında, çok dilli web siteleri ziyaretçilerin zihninde çok daha saygın bir izlenim oluşturur ve böylece bu zahmete girmeyen rakiplerinizin bir değil, birçok adım önünde olursunuz.

Web sitesi çevirisinin, daha doğrusu çok dilli bir web sitesinin önemini kavradık sanırım. Ancak asıl işimiz yeni başlıyor. Çünkü web sitesi çevirisi, tahmin ettiğinizden çok daha zor bir iştir.

Her şeyden önce web sitesi çevirisi yapılırken, normal bir metin çevirisinden çok daha fazla faktörün göz önünde bulundurulmasını gerektirir. Bu nedenle web sitesi çevirisi yerine web sitesi yerelleştirmesi demek daha doğru olur. Yerelleştirme kısaca, bir ürünü hedef pazara uygun ve hedef kitle için faydalı hale getirmek üzere değiştirmek olarak adlandırılabilir. Diğer bir ifadeyle kültür (hedef kitle) merkezli çeviri anlamına gelir. Ziyaretçi metni okuduğunda, bu metnin çevrildiğini anlamamalıdır.

Bu nedenle makine (bilgisayar) çevirilerinden veya online çeviri sitelerinden faydalanmak hiç de iyi bir fikir olmayacaktır. Bunun yerine, bu işi profesyonel olarak yürüten bir yerelleştirme şirketiyle çalışılmalı; en azından ana dili hedef dil olan bir çevirmenle çalışmayı tercih etmelidir. Çünkü bu kişi hedef kitlenin kültürüne ve deyimlerine aşinadır.

Diğer bir önemli unsur da sitenizin içeriğidir. Sitenizin içeriğinde, örneğin kullandığınız görsellerde (resim, foto, logo vb.) hedef kitleyi incitecek veya şirketinizi komik duruma düşürecek unsurlar olabilir. Çalıştığınız yerelleştirme firması yeterince profesyonelse, bu konuda da size danışmanlık yapacaktır.

Web sitesi çevirisi, yani web yerelleştirme işlemi tamamlandıktan sonra sıra pazarlamaya gelir. İnternet reklamcılığı ve internet pazarlamacılığı şu an hedef kitleye ulaşmak için en önemli kanallardan biri olmuştur. Ancak dilini ve kültürünü bilmediğiniz bir bölgenin insanlarına internet yoluyla ulaşmak için yine profesyonel desteğe ihtiyacınız olacaktır. Bunun için yine yerelleştirme şirketinizden hizmet alabilirsiniz.

İnternet pazarlamasının bir ayağı olarak düşünülebilecek olsa da, aslında başlı başına bir alan olan ve yine çok büyük önem taşıyan bir başka işlem de yukarıda  da bahsettiğim “SEO”, yani arama motoru optimizasyonu çalışmalarıdır. Bazı yerelleştirme firmaları bu tür hizmetler de sağlamakta, sitenizin yerel arama motorlarında daha görünür olmasına ve daha çok kişiye ulaşmanıza yardımcı olacaktır. Bu çalışmaların en büyük avantajı doğrudan hedef kitleye ulaşmanızdır. Bunun yanında klasik reklamcılığa göre çok daha ekonomik ve kalıcı olması, SEO çalışmalarının önemini artırmaktadır.

Tüm bu unsurlar göz önünde bulundurularak yapılmış bir web site çevirisi, yani web sitesi yerelleştirmesi işleminin, yaptığınız yatırıma değeceğinden ve şirketinizi uluslararası pazarda başarıya ulaştıracağından emin olabilirsiniz.

Bir çevirmen ‘çeviri’ işini yaparken, kolay gibi görünen bir sürecin altında aslında karmaşık birçok süreç ve işlem yatmaktadır. Öncelikle çevirmen kaynak metni tamamen anlamalıdır. Bunun için de çeviri yaptığı dile ve o dilin unsurları olan dilbilgisi, sözdizimi, deyimler, anlambilim ve kültürel çerçeveye tam anlamıyla hâkim olmalıdır. Ancak iş bununla bitmez; çevirmen kaynak metni tam anlamıyla anladıktan sonra, sıra metni hedef dile aktarmaya gelmiştir. Bunun için de hedef dilin tüm inceliklerine mazhar olmalı ve çeviriyi yaparken kaynak metnin üslup, tonlama, hedef kitle vb. özelliklerini dikkate almalıdır. İşte bu yüzden, en kaba haliyle anlattığım çeviri süreci, şu an için en gelişmiş işlemcilere sahip bilgisayarların ve en harika yazılımların bile altından kalkamayacağı kadar karmaşık bir süreçtir.

Mevcut imkânlarla, kaliteli bir çeviri üretecek yapay zekâlar geliştiremeyeceklerini anlayan uzmanlar artık insan temelli otomatik sistemler geliştirme yoluna gitmektedir. Bu sistemde üstte yine yapay bir işlemci, altta ise kelimelerin anlamlarına ek olarak gerçek çevirmenler tarafından çevrilmiş cümleler bulunmaktadır. Yani sistem, sözcük anlamlarına ek olarak gerçek çevirmenlerin çevirilerini hafızasına depolamakta ve benzer metinlerin çevirisinde bu veritabanından faydalanmaktadır. Ancak dilin sürekli kendini yenileyen canlı bir varlık olduğu düşünülürse, o veritabanına ne kadar çeviri kaydedilirse kaydedilsin, asla tam anlamıyla çeviri yapabilen bir yazılım elde edilemeyeceğini anlamak zor olmaz. Bunun için insan gibi düşünen, insan gibi öğrenen ve kendini geliştirebilen, muhakeme yeteneğine sahip yapay zekâlar olması gerekir. Bu da şu an için uzak bir ihtimaldir.

Aslında makine çevirisinin işe yaradığı alanlar da yok değildir. Mesela makine çevirisi, yanlış anlaşılmaların risk oluşturmayacağı, önemsiz metinlerle ilgili genel bir fikir edinmek için kullanılabilir. Ama o metnin kaliteli bir çevirisine ihtiyaç duyulduğunda adres, kaliteli bir çevirmen olmalıdır.

Eğer yabancı bir dil biliyorsanız, çevirmen olabilirsiniz.

Muhtemelen çeviri ile ilgili yanılgıların en yaygını ve en çok zarar vereni budur.  Yabancı bir dili okuyabilmek, konuşabilmek veya yazabilmek kimseye çeviri yapma yetkisi vermez. Birincisi, bir çevirmen en az iki dilde yüksek seviyede anlama kabiliyetine ve bilgi birikimine sahip olmalıdır: bunlardan biri yabancı bir dil, diğeri de ana dili. İkinci olarak çeviri bir yetenek işidir. İyi şekilde yazabilmeli ve dil kullanımı ile ilgili ince ayrıntılara mükemmel derecede hâkim olmalısınız. Üçüncüsü, dilin kültürel etkilerden bağımsız bir şey olmadığını unutmamalısınız. Eğer çevirisi yapılan dilin ardındaki kültür göz ardı edilirse, doğru bir çeviri yapmak çok zor olacaktır.

Çeviri yapmak kolaydır

Çeviri aslında hiç de kolay değildir. Çeviri işi çok karmaşık, kapsamlı ve çetin olabilir. Aynı andan iki farklı dil üzerine yoğunlaşmak zihinsel olarak yorucu bir iştir. Çünkü çevirmen iki dil ve zihinsel çerçeveler arasında sürekli gelir gider. Bir çevirmen önce metni okuyup kaynak bilgileri zihnine kaydetmeli, ondan sonra metni hazmetmeli ve hedef dile doğru bir biçimde aktarmalıdır.  Bu ise mükemmel bir kelime dağarcığı ve deyim, mecaz, üslup ve niyet gibi ayrıntıların bilincinde olmak demektir.

Artık bilgisayarlar da çeviri yapabiliyor

Hiçbir bilgisayar, hiçbir zaman gerçek bir çevirmenin yerini alamadı ve hiçbir zaman da alamayacak.  Çünkü bilgisayarlar dilin ne olduğunu, nasıl kullanıldığını ve dilin inceliklerini asla anlayamazlar ve asla kullanımını değiştiremezler. Bilgisayarlar belki basit tek boyutlu cümleleri çevirebilir ancak edebi veya teknik metinler gibi metinlerde bulunan karmaşıklıkları asla çözemezler.

Profesyonel çeviri hizmeti almak çok gerekli değildir

Profesyonel çevirmenlerin her zaman gerekli olmadığı doğru olabilir, ancak çevirinin doğru olması, profesyonel bir şekilde hazırlanıp sunulması gerekiyorsa deneyimli bir çevirmenle çalışılması çok önemlidir. Kötü çeviri insanların metinleri yanlış anlamaları da dâhil birçok soruna neden olur, bu da şirket veya kurumlara eninde sonunda kötü bir biçimde yansır. Arabanızı tamir ettirmek istediğinizde galericiye değil tamirciye gidersiniz. Arabalar hakkında bilgi sahibi olabilir ama sizin sorunlarınıza tam anlamıyla çare olamaz.
Kaynak: http://www.kwintessential.co.uk/translation/articles/translation.html

Bir çeviri bürosu bulmak çoğu zaman yıldırıcı bir iş olabilir. Bir çeviri bürosu nerede aranır ve bulunan çeviri bürosunun istenilen işi yapıp yapamayacağı nasıl anlaşılır? Bu makalede bir çeviri bürosuyla çalışmak üzerine bazı pratik ipuçları bulacaksınız.

Çeviri bürosu nerde aranır?

Çeviri firması bulmanın birçok yolu vardır. İlk aşamada sarı sayfalar gibi yerel bir dizinden faydalanılabilir. Birkaç tane yerel çeviri bürosu bulana kadar hızlıca bir göz atın.

Eğer internet erişiminiz varsa, Google veya Yahoo gibi yaygın arama motorlarından yararlandığınızda size birçok seçenek sunduklarını göreceksiniz. Bu arama motorlarını kullanırken, arama kriterlerinizi biraz daha daraltın. Örneğin, sadece “çeviri bürosu” yazmayın. Belirli bir dilde ve bilgi düzeyinde bir firmaya ihtiyacınız varsa “İngilizce çeviri bürosu” veya “Kadıköy çeviri büroları” gibi bir ifade kullanın. Arama sonuçlarını not edin. Arama motorlarının karşınıza çıkardığı reklâmların da arama sonuçlarınızla ilgili olabileceğini göz önünde bulundurun.

Güvenilir bir çeviri bürosu bulmanın bir diğer yolu da, iş arkadaşlarınızdan, ailenizden veya arkadaşlarınızdan yardım istemektir. Kişisel tavsiyeler her zaman için en iyisidir.

Çeviri bürosuyla iletişim

Öncelikle sormanız gereken bilgilerin neler olduğunu tam olarak belirlemeli, ardından da bulduğunuz çeviri firmalarının bir listesini yapmalısınız.

Bir çeviri bürosu, çevirinin hangi diller arasında yapılacağını (örnek: İngilizce Türkçe çeviri, veya Almanca Türkçe çeviri), (karakter sayısı), kaynak metnin formatını ve çeviri tamamlandığından teslim edilmesini istediğiniz formatı öğrenmek isteyecektir. Bu gibi bilgiler, yaklaşık maliyet hakkında fikir sahibi olmanızı sağlar. Buna rağmen birçok çeviri bürosu metni görmeden kesin bir şey söylemekten kaçınacaktır. Belgenizin e-posta ile gönderilebilecek bir şekilde MS Word, PDF veya taranmış olarak elinizde bulunması hem sizin hem de teklif istediğiniz çeviri bürosunun işini kolaylaştıracaktır.

İhtiyaçlarınızı doğru bir şekilde tanımlayın. İyi bir çeviri bürosu, ihtiyaçlarınızı tam olarak algılayabilmek için size en doğru soruları yöneltecektir.

Bir çeviri bürosuna sorulacak sorular

Çevirinizin maliyeti tam olarak belli olmadan önce aşağıdaki soruları sormanız sizin yararınıza olacaktır.

1. 1000 karakter başına birim ücretler nedir?
2. Fiyatlandırmayı kaynak metne göre mi yoksa hedef metne göre mi yapıyorlar?
3. Verecekleri fiyat teklifi sabit mi (iş başladıktan sonra fiyatlarda değişme olacak mı)?
4. Bütün çevirmenleri meslekî açıdan yeterli mi? Yeterlilikleri neler?
5. Çalıştırdıkları tercümanların anadillerine çeviri yapmasına özen gösteriyorlar mı?
6. Eğer teslim süresini aşarlarsa bunu nasıl telafi ediyorlar?
7. Belki de en önemlisi size sağladıkları çeviri hizmeti son okumayı (son kontrolü) da kapsıyor mu, yoksa sadece çeviri mi yapıyorlar?
8. Eğer çeviriniz özel bir konu hakkında veya teknik içerikli ise çevirmenin ilgili konu hakkında deneyimi/altyapısı var mı?
9. Ödeme iş tesliminde mi yoksa önce mi yapılıyor?
10. Çevirinizi hangi formatta teslim etmeyi öneriyorlar?
11. Eğer çevirinizin hacmi büyükse veya çok önemli bir metinse çeviri bürosundan deneme çevirisi yapmasını isteyebilirsiniz. Deneme çevirisinin ücretsiz olup olmadığını sormayı da ihmal etmeyin.

Bu sorular, karşınızdaki çeviri bürosu veya çevirmen hakkında size bazı ipuçları verebilir ve çeviri sektörünün işleyişi hakkında fikir sahibi olmanıza yardımcı olacaktır.

“Ne, bunu çevirmek için 35 $ mı istiyorsun?” Adını vermek istemediğim bir müşterim, bana aynı işi yapabilen bilgisayar programlarının olduğundan bahsederek böyle söylenmişti. Üstelik bu tarz cümleleri ilk kez duyuyor değildim.

Başka biriyse “Arkadaşım çalışmanızdan çok memnun kaldı; fakat bu işi daha ucuza yapan birini buldum.” dedi. Birçok müşterinin çeviri süreci hakkında çok fazla bilgi sahibi olmamasına rağmen şaşırtıcı derecede fazla müşterinin kimin çeviri yapabileceği ve ne kadara çevirmesi gerektiği konusunda kesin fikirleri var.

Bir müşterimin bana birtakım belgeleri e-posta yoluyla akşam 10’da yolladığı ve her şeyin pazartesi sabahı çevrilmiş olması gerektiği talimatını verdiği Cuma gecesini asla unutmayacağım. Bana o hafta sonu müsait olup olmadığımı, belgelerin ilgili olduğu alanda yeterli olup olmadığımı ve hatta ne kadara mal olacağını bile sormamıştı. Ben de ona, işin hafta sonu için acele bir iş olduğu için normalden daha pahalıya mâl olacağını belirtmek için bir saat içinde bir cevap yazdım (evet, aslında o saatte çalışıyordum), o ise bana gecenin ortasında öfkeli bir cevap gönderdi. “Zannediyorum ki senle ben birlikte çalışma konusunda çok farklı görüşlere sahibiz.” dedi “Bu parayı ödemem mümkün değil.”

Mayıs’ta İsveç Profesyonel Çevirmenler Birliği’nin yıllık konferansında, çevirmen David Rumsey Birleşik Devletler’in çeviri piyasası hakkında bir konuşma yaptı. Bahsettiği şeylerden biri de Amerikan piyasasının büyük fakat azgelişmiş olmasının bir nedeninin de çevirinin tam olarak neleri kapsadığı hakkında çok yaygın efsanelerin oluşuydu. Bay Rumsey çoğu Amerikalının çevirinin sadece yabancı bir dilde yazı yazmak olduğuna inandığından ve bazılarının da, herhangi birinin (mesela dedesi Porto Rico’dan gelmiş bir sekreter ya da bir restorandaki Çinli şef gibi) çeviri yapabileceğini düşündüğünden ve bazılarının ise bir insan kadar, belki de bir insandan daha iyi çeviri yapabilen bir çeviri yazılımının olduğunu duyduğundan bahsetti. Bay Rumsey bu yanlış inanışları Amerika’ya özgü zannedebilir; fakat bunlar sadece Birleşik Devletler’e özgü değil. İsveç’ten, İngiltere’den, Birleşik Devletler’den ya da başka herhangi bir yerden olsun konuştuğum birçok çevirmenden, profesyonel bir çevirmene işi düzgün bir şekilde yaptırmak için para ödemek yerine gidip bir öğrenci bulacağını ya da yabancı bir komşusundan yardım isteyeceğini iddia eden müşterileriyle ilgili hikâyeler duydum.

Eğer bu kadar çok çevirmen bu tarz olaylar yaşıyorsa, o zaman iş müşterileri çevirinin aslında ne olduğu ve neden profesyonel bir hizmet için para ödenmesi gerektiği konusunda eğitmede yatıyor. Başlangıç olarak çevirmenler, internet siteleri de dâhil pazarlama aracı olarak kullandıkları herhangi bir materyalde eğitim geçmişleri, çalışma yöntemleri ve çeviri hakkındaki görüşleriyle ilgili ayrıntılı bilgiler verebilirler. Aslında durum ortada; ama iş unvanlarının tek başına yeterli olduğunu ya da çevrinin gerekli ve önemli olduğu için kendi kendini pazarlayabileceğini düşünen insanlar var. Bazı müşteriler okuduklarınıza sadece bakıp geçse de ve sadece metnin özünü istese de, çoğu müşteri meraklıdır ve metni okuyacaktır. Örneğin hukuk okuyup hukukî metinlerde uzmanlaştıysanız, bir düzine roman çevirdiyseniz, çeviriyle ilgili programlara katıldıysanız ya da teknik kullanım kılavuzu çevirmeni olmadan önce 15 yıl boyunca mühendis olarak çalıştıysanız, bunları açıklayın ve bir çevirmen olarak bunların sizin için ne anlama geldiğini ifade edin; potansiyel müşteriler bundan etkilenecek ve iş için açık bir biçimde yetkin olduğunuzu ve ödemelerin buna göre yapılmasını isteyeceğinizi bilir. Ayrıca çevirinin neden önemli olduğu ve hizmetlerinizin müşterilere nasıl yardımcı olacağıyla ilgili de bir şeyler yazabilirsiniz. Yurtdışında öğrenim görmek için başvuruda bulunacak öğrencilerin notlarını çevirecekseniz, yeminli olduğunuzu belirtin ya da daha çok kurumsal müşteriler için çalışacaksanız onlara diğer ülkelerde ürün satmak istiyorlarsa internet sitelerinde ya da kullanıcı kılavuzundaki dilin doğru olması gerektiğini söyleyin. Uzak durmaları gereken hatalı çeviri örnekleri gösterin ve güzel bir çeviri olmadan müşterilerin onların ürünlerine ya da hizmetlerine güven duymayacağını hatırlatın. Bu arada bu öğüdü kendiniz de dinleyin ve internet sitenizin hatasız olmasına özen gösterin. Gerekirse yazdığınız yabancı dil sayfalarını gözden geçirmesi için bir editör tutun.

Atacağımız diğer bir adımsa uzmanlık alanımızın dışındaki tüm işleri reddetmektir. Tüm işleri kabul etmek ve müşterileri tam donanımlı ve müthiş çevirmenler olduğumuza ikna etmek kulağa çok hoş geliyor; ama dürüst olmak gerekirse insanlara sadece tıbbi metinler üzerinde çalıştığınızı ve asla şiirler üzerinde çalışmadığınızı ya da gen bilim konusunda iyi olduğunuzu fakat kontratlarda iyi olmadığınızı söylemeniz onların her çevirinin kendi gereklilikleri olan, özel beceri ve bilgi gerektiren özgün bir metin olduğunu daha iyi anlamalarını sağlar. Nasıl bir kalp cerrahı bir hastanın alerjilerini tedavi etmeyi aklından bile geçirmezse ve bir Tanzimat edebiyatı profesörü, fizik dersi vermeye kalkmazsa, çevirmenler de kendi uzmanlık alanlarının dışındaki alanlarda çalışmamalıdır. Tabi ki bu çevirmenlerin yeni alanlar hakkında bir şeyler öğrenemeyeceği ve yeni uzmanlık alanları edinemeyecekleri anlamına gelmiyor; ama sadece birkaç gün içinde böyle davranmaya çalışmak profesyonelce değil ve eğer güzel iş çıkarmazsanız sadece bir müşteriyi kaybetmekle kalmayacak onun sizi önerebileceği kişileri de kaybedeceksiniz. Bir işi reddediyorsanız, o iş için yetkin bir meslektaşınızı önermeye çalışın. Hem meslektaşınız hem de müşteriniz bunu takdir edecektir. Meslektaşınız sizin alanınızdaki işler için size müşteri yollayarak karşılığını verecektir ve müşteriniz de sağladığınız bu ekstra hizmeti hatırlayıp gelecekte size başka işler için gelecektir.

Ne zaman bir müşteriden fiyatla ilgili şaşkın bir cevap alsam kibarca çeviride nelerin olduğunu ve bu fiyatı nasıl belirlediğimi belirten bir e-posta yazmaya çalışırım. Bazı teknik sözcükleri bulmak için birçok araştırma yapılması gerekiyorsa ya da iş geceleri ya da hafta sonu çalışmanızı gerektiriyorsa, bunu müşteriye söyleyin. Kısa zamanda büyük bir işi tamamlamanız bekleniyorsa ya da sadece orada bulunan kaynak kitapları kullanmak için bir üniversitenin kütüphanesine gitmek zorundaysanız, bunu açıklayın. Bir çevirinin kaç saat süreceğiyle ilgili tahmininizi ya da işin ne kadar emek gerektirdiğini izah etmekten çekinmeyin; çünkü çoğu insan bir çeviri sürecinin nasıl işlediğini bilmez ve Bay Rumsey’in dediği gibi çeviriyi sadece yabancı bir dilde yazmak olarak görür. Müşterilerime birçok kez belgelerini çevirmemin ne kadar süreceğini, ne kadar vergi verdiğimi, geriye ne kadar kaldığını ve bunun da saat başı kaç paraya denk geldiğini söylemişimdir. Bazıları işin içyüzünü görünce bana teklif ettikleri fiyatın ne kadar düşük olduğuna şaşırdı ve benim belirlediğim fiyatların rastgele olmadığını, tam tersine dikkatlice düşünülerek belirlendiğini anladı. Diğerlerinin de ilgisini, bir çevirmenin sadece bilgisayar başında oturup sözlüklerde birkaç dakika boyunca sözcüklere bakıp sonra işi bitirmediğini öğrenmek çekti. Bir hizmetin neyi içerdiğini tam olarak bilmiyorsanız, ne yazık ki onun kolay olduğu duygusuna kapılırsınız.

Bu konuşmasında Bay Rumsey başka bazı önerilerde de bulundu. Çevirmenlerin farklı diller ve kültürler hakkında bilgi sağlaması gerektiğini ve bunun da dünyada tek dil olduğuna inananlara yardımcı olarak müşteriler açısından riskini azaltacağını belirtti. Riski azaltmak derken çevirmenlerin ve çeviri bürolarının ücretsiz danışma ve redaksiyon, bağımsız editörler ve dille ilgili diğer hizmetleri sağlaması gerektiğini kastetti. İnsanlar genelde, başlarda ücretsiz veya düşük bir ücretle aldığı bir hizmet için sonradan para ödeme konusunda isteksiz olduğundan ve hiçbir zaman ücretini ödemediği bir şeyin kıymetini bilmediğinden daha ucuz fiyat sunmanın veya ücretsiz çeviri yapmanın en iyi yöntem olduğundan şahsen pek de emin değilim doğrusu. Ancak bazı çevirmenlerin müşterileri düşük fiyatlarla çekip ardından kaliteli iş yaparak fiyatlar yükselse bile müşteriyi, birlikte çalışmaya devam etmeye ikna ettiğini biliyorum.

Müşteri, çevirinin ne anlama geldiğini ve bir işi kabul etmek için çevirmende hangi vasıfların olması gerektiğini ne kadar iyi bilirse, yüksek kalitede bir iş için neden para ödemesi gerektiğini de o kadar iyi anlar. Doğru, bazıları nelere mâl olabileceğine bakmaksızın daima ucuz olanı seçmek isteyektir; ancak diğerleri iyi bir iş yaptırmanın para ödemek anlamına geldiğinin farkına varacaktır. Bu yüzden müşterilerinize mesleki geçmişiniz ve deneyimleriniz, çevirinin neleri gerektirdiği ve ücretlendirme sisteminizle ilgili olabildiğince fazla bilgi vererek müşterilerinizin seçim yapmasını kolaylaştırın. Belgelerini gerçekten önemseyen ve çeviri hakkında bilinçli olan bir müşteri bir arkadaşının ya da bilgisayar programının da aynı işi yarı fiyatına yapabileceğinin tartışmasını yaparak sizin zamanınızı harcamaz. Bilinçli bir müşterinin sizi ve hizmetinizi tercih etmesi daha muhtemeldir ve iyi yapılmış bir iş için memnuniyetle para ödeyecektir.

Yazan: Brett Jocelyn Epstein

Makalenin aslı: http://accurapid.com/journal/38educate.htm

İlk bakışta çeviriye ihtiyaç duyan müşteriler açısından bunun iyi bir gelişme olduğu düşünülebilir. ‘Çeviri büroları‘nın artması demek, rekabetin artması, yani: “çeviri fiyatları”nın ucuzlaması demek. Ancak diğer sektörlerden farklı olarak bu rekabetin artması fiyattan daha önemli bir konu olan “kalite”nin artmasını sağlamak bir yana, bu kalitenin sürekli düşmesine de sebep oluyor.

Çeviri sektörüne dair herhangi bir bilgiye sahip olmadan, “kolay para” kazanma hayalleriyle açılan bir çok çeviri bürosu(!) sonuç olarak hüsrana uğruyor ve kendisini çok sıkı bir rekabetin içinde buluyor. Rekabet edebilmek için sürekli fiyat kırma yoluna giden çeviri büroları, para kazanabilmek için çok düşük fiyatlarla çalışan deneyimsiz çevirmen(!)lerle çalışmak zorunda kalıyor. Bu da doğrudan kalitesiz çeviri anlamına geliyor. Müşterinin çeviri kalitesini kontrol etme konusundaki yetersizliği de bu durumu iyice körüklüyor. Yani müşterinin lehine gibi görünen bu durum maalesef çeviri sektöründe müşterinin aleyhine işliyor.

Peki ya ne yapmalı? Çeviri bürolarıyla çalışırken onların kalitelerini anlayabilmek için nasıl bir yol izlemeli? Bunun şu an için kesin bir formülü olmasa da, aşağıda anlatılanlar çalıştığınız/çalışacağınız çeviri büroları ilgili belli genel bir fikir sahibi olmanıza yardımcı olacaktır.

Ne Kadar Profesyoneller ?

Kaliteli bir hizmet almak için öncelikle karşınızdakinin gerçek bir çeviri bürosu olup olmadığından emin olmalısınız, çünkü karşınızdaki uyanık geçinen bir girişimcinin işlettiği “çeviri bürosu” görünümlü bir ev odası da olabilir. Bu tarz bir çeviri bürosu (!) asla profesyonel bir şirketin size sağlayabileceği kalitede bir hizmet sağlayamayacaktır. Çünkü bu tek kişilik dev kadro idareci, müşteri temsilcisi, sektreter, ofisboy, muhasebeci, çevirmen vb. bir çok rolü ayna anda üstlenmek durumunda kalacaktır. Aynı anda bu kadar çok görevi yerine getiremeyeceğinden de size sunacağı hizmet daima hep eksik ve yarım kalacaktır.

Aradığınız Kişiye Şu Anda Ulaşılamıyor Lütfen Daha Sonra Tekrar Deneyin !?

Bu tarz çeviri büroları(!)nın en büyük belirtilerinden biri, sık sık kendilerine ulaşmada sorun yaşanmasıdır. Ya telefonu kimse açmaz, ya da aradığınız telefon bir cep telefonuna yönlendirilmiştir. Bu durumda da ya dışarıda gürültülü bir ortamda bulunan biri telefona cevap verecek, ya da “aradığınız kişiye şu anda ulaşılamıyor, lütfen daha sonra tekrar deneyin” gibisinden bir mesajla karşılaşılacaktır.

Ucuz Et Mi, Kazıkçı Bakkal Mı?

Çeviri bürolarının fiyat politikaları da kalitelerine dair önemli ipuçları içerir. Mesela diğer çeviri bürolarına oranla düşük fiyatlarla çalışan bir çeviri bürosuna rastlarsanız, iki olasılık aklınıza gelmelidir. Ya bu tek başına çalışan, çevirileri kendi yapan ve de sadece bir/iki dilde çeviri yapabilen bir çevirmendir. Ya da ucuz, diğer bir deyişle kalitesiz çevirmenlerle çalışan ve çeviri kalitesine pek önem vermeyen bir çeviri bürosudur. Tam tersi şekilde, eğer fiyatları abartılı şekilde yüksek bir büroyla karşılaşırsanız o zaman da insanların “pahalı kalitelidir, kaliteli pahalıdır” şeklindeki inanışını istismar eden uyanık bir çeviri bürosuyla karşı karşıyasınız demektir.

Web Sitesi Mi, We(p) Sitesi Mi?

Karşınızdakinin gerçek bir çeviri bürosu olup olmadığını anlamanın diğer bir yolu da web sitesini incelemektir. Size sunulan şey görünüm ve işlevsellik açısından kaliteli ve profesyonel duran bir web sitesi mi yoksa alakasız ve kalitesiz grafikler ve açılmayan sayfalarla dolu göz zevkinden uzak web sitesi görünümlü bir we(p) sitesi mi? ) Unutmayın, kurumsallığın ne olduğunu kavrayamamış bir şirket, size kurumsal kalitede hizmet sağlayamaz.

Camiyi Geçtikten Sonra İlk Solda Gayfenin Üstündeyiz

Çeviri büroları(!)nın nerede bulundukları, yani adresleri de nasıl bir organizasyonla karşı karşıya olduğunuza dair önemli ipuçları verecektir. Merkezî bir semtteki bir iş hanı veya bir iş merkezinde bulunan bir büroya göre, adını bile duymadığınız bir semtin, alakasız bir mahallesindeki bir apartmanın bilmem kaçıncı katında, bilmem kaç nolu dairesinde bulunan bir çeviri bürosu(!)nun “ailesi ile kalan uyanık bir girişimcinin yattığı odasından idare ettiği hayali bir şirket” olması çok daha büyük bir olasılıktır.

Kurumsallık = Kalite (Mi Acaba?)

Çalıştığınız çeviri bürosunu her aradığınızda karşınızda bir muhatap bulabiliyorsunuz. Hatta her aradığınızda farklı bir müşteri temsilcisi çıkıyor karşınıza. Size karşı çok nazik davranıyorlar, iyi eğitimli oldukları belli oluyor. Ayrıca attığınız e-mailllere de en geç 10 dakika içinde cevap veriyorlar. Harika bir web siteleri var ve yerleri de çok merkezi bir semtte, büyük bir iş merkezinde bulunuyor. Burası “kurumsal” ve “büyük” bir çeviri bürosu diye düşünüyorsunuz. Fiyatlarının daha yüksek olması sizi rahatsız etmiyor, kaliteli pahalıdır anlayışıyla bu büroyla çalışmaya karar veriyorsunuz. Ancak atladığınız bir nokta var: Bir çeviri bürosunun daha pahalı olması her zaman daha kaliteli hizmet alacağınız anlamına gelmeyeceği gibi, daha kurumsal bir çeviri bürosunun da daha kaliteli hizmet sunacağı anlamına gelmez. Bir başka ifadeyle, ödediğiniz paranın yarısı o şirketin kirasına ve personel maaşına harcanıyor olabilir.  Kalite olarak hiçbir artısı yoksa ve kaliteli iş yapmıyorsa, ne daha fazla ödemenin ne de çok sayıda personele sahip büyük bir şirket olmasının size bir faydası yok demektir.

Yapı Taşı Çevirmenler

Bir çeviri bürosunun kalitesi doğrudan çalıştıkları çevirmenlerin kalitesiyle orantılıdır. Çünkü çevirinizi büro değil, çevirmen yapar. Bunun için de büronun çalıştığı çevirmenlerin kalitesini bilmeniz gerekir.

Deneme Çevirisi?

Evet, deneme çevirileri çevirmenlerin, yani çeviri bürolarının kalitesi hakkında çok önemli ip uçları verecektir. Bu nedenle bir büroyla çalışmadan önce mutlaka deneme çevirisi talep etmelisiniz. Ancak bazı çeviri büroları, müşterilerin deneme çevirisi olgusunu istismar etmesi yüzünden bu isteğinizi geri çevirebilir. Bu durumda yapılması gereken şey, eğer herhangi bir gizlilik söz konusu değilse çevirilecek metnin tamamını çeviri bürosuna gönderip, kendi diledikleri kısa bir yeri çevirmelerini istemektir. Buna rağmen muhatap olduğunuz çeviri bürosu deneme çevirisi yapmama konusunda ısrar ederse, o zaman bu çeviri bürosunu eleyebilirsiniz demektir.

Rus Ruleti

Hiçbir çeviri bürosunun tek bir çevirmenle çalışmadığı düşünülürse, çevirilerinizin her zaman aynı çevirmen tarafından yapılamayacağı gerçeği ortaya çıkar. Yani çevirilerinizin her seferinde farklı bir çevirmen tarafından çevirilmesi oldukça yüksek, her seferinde aynı çevirmeni tutturmanız ise düşük bir ihtimaldir. Her seferinde deneme çevirisi isteyemeyeceğinize göre yapılması gereken şey çeviri bürosunun insan kaynakları politikasını incelemektir. Bunun en kolay yolu ise çeviri bürosunun web sitesinde yer alan insan kaynakları sayfalarına bakmaktır. Çevirmenlik başvurularına getirdikleri koşullar, onlarda aradıkları özellikler kalite anlayışlarını da ortaya koyacaktır.

Tecrübe Etmek Ya Da Etmemek, İşte Bütün Mesele Bu!

Evet, şimdiye kadar okuduklarınız size nasıl bir çeviri bürosu ile karşı karşıya olduğunuza dair önemli ipuçları elde etmenize kesinlikle yardımcı olacaktır. Ancak her zaman yanılma payının olduğunu bilmelisiniz. Ve maalesef bir çeviri bürosuyla belli bir süre çalışmadan, kalitesinden yüzde yüz emin olamayacağınızı da unutmamalısınız.
Kalitesiz çeviri bürocuklarına rastlamamanız temennisiyle…